فروردین ۱۸ ۱۳۹۷ ۰دیدگاه
بازی با کودک

فرزند پروری

مهارت های فرزند پروری

 

۱- نقش مهارتهای  فرزند پروری و بهسازی روابط والد – کودک و پیشگیری از مورد آزار واقع شدن کودکان

۲- حساس سازی و آموزش اولیه والدین در زمینه مراحل رشد طبیعی کودک و توانایی های او در هرمرحله و توجه به تفاوت های فردی

۳- حساس سازی و آموزش اولیه در مورد مشکلات رفتاری و هیجا نی شایع کودکان

۴- حساس سازی و آموزش اولیه والدین در خصوص اصول اولیه و کلی مهارت های فرزند پروری و آموختن این مهارتها

 

نقش مهارتهای  فرزند پروری و بهسازی روابط والد – کودک و پیشگیری از مورد آزار واقع شدن کودکان

سلامت روان کودکان و نوجوانان بخشی از سلامت و رفاه عمومی است .هر اقدام جدی برای بهبود بهداشت روان کودکان مستلزم ارزیابی کیفیت تربیت کودک و روابط خانوادگی آنهاست. تربیت سازنده فرزندا ن شامل مهارتهایی برای مراقبت ،حمایت،دوست داشتن و راهنمایی و ارشاد کودکان و نوجوانان می باشد .انتقال ارزش ها و فرهنگ از طریق تربیت صورت می گیرد.

 

مزایای آموزش  مهارت های  فرزند پروری:

  • افزایش تعامل مثبت والدین با کودکان
  • کاهش سوء رفتار با کودکان
  • تغییرات مثبت در درک و رفتار والدین از والد بودنشان
  • کاهش افسردگی و استرس مادران
  • افزایش رضایت والدین و کاهش تعارض والدین در مورد روش تربیت کودکان

 

درک رشد طبیعی کودکان

بسیاری از والدین انتظارات غیر واقع بینانه ای از کودکان خود دارندکه با سطح رشد کودکشان متناسب نیست .بنابراین والدین با آشنا شدن با مراحل رشد طبیعی کودک ،مشکلات مربوط به تاخیر رشد ، وجود تفاوت های فردی در میان کودکان می توانند کودکان خود را بهتر درک کنند و انتظارات واقع بینانه تری داشته باشند.

 

اصول تربیت سازنده فرزندان

۱- آماده کردن یک محیط امن و مورد علاقه

داشتن محیط امن بدین معناست که والدین آرامش بیشتری در زمینه آسیب رسیدن کودکان کم سن و سال خود در اثر حوادث خانوادگی دارند .همچنین کودک به یک محیط جذاب جهت ایجاد فرصت های لازم برای جستجو ،کشف، تجربه و رشد مهارتها دارد .البته کودکان به نظارت مناسب نیز نیاز دارند که آن بدان معناست که بدانید کودک کجاست و چه کاری انجام می دهد.

۲- ایجاد محیطی سازنده برای یادگیری

والدین لازم است در دسترس کودکان باشند .یعنی هر زمان که کودک احتیاج به کمک داشت ،در دسترس او باشند.

کودک تشویق شود که بعضی از چیزها را در محیط پیرامون بیازماید و تشویق و توجه مثبت به کودکان کمک می کند که برای یادگیری انگیزه پیدا کنند.

۳- استفاده از انضباط قاطعانه :

به معنای ثبات در رفتار با کودک ،به سرعت عمل کردن هنگام  بد رفتاری کودک و آموزش به کودکان برای ارائه رفتار قابل قبول می باشد. وقتی والدین از انضباط قاطعانه استفاده  می کنند،به کودکان می آموزند که مسئولیت کارهای خود را بپذیرند و از نیازهای دیگران آگاه شوند و کنترل بر خود را افزایش دهند.

۴- داشتن انتظارات واقع بینانه :

انتظارات والدین از کودک به این بستگی دارد که آنها چه چیزی را برای کودکان در سنین مختلف ،طبیعی در نظر بگیرند. وقتی والدین توقعات زیاد و یا زودتر از زمان لازم از کودک خود را داشته باشند ،مشکلاتی بروز خواهد کرد.

۵-مراقبت از خود به عنوان پدر یا مادر:

وقتی نیازهای شخصی والدین از نظر داشتن ارتباط صمیمانه ،همراهی ،تفریح و تنها بودن در زمان های خاص بر آورده شود ،پدر یا مادر بودن آسان تر می شود.والد خوب بودن بدین معنا نیست که کودک بر زندگی شما تسلط داشته باشد.اگر نیازهای شخصی والدین به عنوان یک بزرگسال بر آورده شود ،صبور بودن ،ثبات داشتن و در دسترس کودکان بودن برای شما آسان تر میشود.

 

مهارت های اساسی تربیت سازنده فرزندان

۱- مهارت های مشاهده و نظارت

اولین گام برای تغییر یک رفتار نامطلوب و یا ایجاد یک رفتار مطلوب، ثبت رفتار می باشد که ممکن است به اشکال مختلفی صورت بگیرد :

  • ثبت دفعات رفتار در طول روز
  • مکان بروز رفتار
  • رویدادهای پیش از بروز رفتار
  • نحوه عملکرد والدین در پاسخ به بروز رفتار

۲- مهارتهای ارتقاء ارتباط والد – کودک

  • گذراندن اوقات خوب با فرزندان

گذراندن زمان های کوتاه و مکرر با کودکان سود مندتر از زمان های طولانی با دفعات کمتر است . سعی کنید زمان های کوتاهی (۲ -۱ دقیقه ) را به طور مکرر در طی روز با فرزندان خود بگذرانید.

  • صحبت کردن با کودکان:

صحبت کردن با کودکان به او کمک می کند که سخن گفتن و مهارت های اجتماعی را یاد بگیرد و اعتماد به نفسش افزایش یابد.

  • نشان دادن احساسات خود به کودکان:

روش دیگری که نشان می دهد والدین علاقه مند به کودکانشان هستند و به آنها توجه دارند این است که به صورت عملی نشان دهند . بغل کردن ، لمس کردن ، در آغوش گرفتن ، ماساژدادن، قلقلک دادن به کودکان کمک می کند همچنان که بزرگ می شوند با مورد محبت واقع شدن و محبت کردن احساس آرامش و مورد توجه واقع بودن را تجربه کنند.

۳- مهارت تشویق رفتار مطلوب در کودکان

  • تشویق کلامی کودکان همراه با توصیف رفتار
  • نشان دادن توجهات کلامی کودکان همراه با توصیف رفتار
  • فراهم آوردن فعالیت های لذتبخش برای کودک

 

۴- مهارت آموزش رفتارها و مهارتهای جدید به کودکان

  • مشخص کردن اهداف متناسب با مرحله رشد کودک
  • الگوی خوب بودن برای کودکان
  • فراهم نمودن محیط برای آموزش یک رفتار یا مهارت
  • استفاده از آموزش های اتفاقی
  • استفاده از روش ”بپرسید ،بگویید،انجام دهید“:

این شیوه روش خوبی است برای اینکه به کودک کمک می کند تا در انجام مهارتها مستقل شود مثل پوشیدن لباسش.

بپرسید :از فرزند خود بپرسید اولین کاری که انجام میدهیم چیست؟

بگویید:اگر کودک پاسخ صحیحی نداد،با آرامش به او بگویید که چه کار بکند.

انجام دهید: اگر کودک کار انجام نداد ،به او کمک کنید.

  • استفاده از چارت رفتاری

جهت ایجاد انگیزه بیشتر در کودکان برای تغییر رفتار می توان از چارت یا نمودارهای رفتاری استفاده کرد. بدین صورت که کودک می تواند برای رفتار مطلوب خود تمبر ،ستاره ،چهره خندان ،عکس بر گردان یا امتیازاتی را روی یک نمودار به دست آورد که این کار به کودک احساس خوبی در رابطه با موفقیت و شناختن تلاشهایش می دهد.یک نمودار رفتاری را می توان با دادن یک جایزه در ازای تعداد مشخص تمبر یا عکس بر گردان تقویت کرد .

۵- مدیریت رفتار نا مطلوب

همه کودکان لازم است یاد بگیرند که حدود و قوانین را بپذیرند و ناکامی خود را هنگامی که به خواسته های خود نمی رسند کنترل کنند .والدین می توانند روش های مختلفی برای اداره مشکلات رفتاری کودکان به کار گیرند:

  • قوانین اساسی واضحی را وضع کنند.

نکات کلیدی وضع قوانین:

  • در ابتدا برای شروع ، تعداد کمی قانون در نظر بگیرند .

۲) اطاعت از قوانین باید ساده و آسان باشد.

۳) قوانین باید به صورت مثبت بیان شود.

۴) قوانین باید قابل تقویت شدن باشد.

  • ا ز بحث مستقیم برای برخورد با قانون شکنی استفاده کنند.
  • از نادیده گرفتن برنامه ریزی شده برای مواجهه با مشکل رفتاری استفاده کنند.(۷-۱ سا ل )
  • دستورات آرام وواضح بدهند.(۱۲-۲ سال)
  • دستورات خود را با پیامد های منطقی تقویت کنند.(۱۲-۲ سال)
  • در برخورد با بد رفتاری ازاتاق خلوت استفاده کنند .

 

۶- مهارت پیشگیری از وقوع مشکل در موقعیت های پر خطر

  • از قبل آماده باشید و موقعیت های پر خطر را در داخل و خارج از خانه تعیین کنید.
  • در مورد قوانین با کودک خود صحبت کنید.
  • فعالیتهای سرگرم کننده برای کودک درآن موقعیت فراهم کنید.
  • رفتارهای مناسب کودک را تشویق کنید.

 

۷-مهارت های خود تنظیمی

خود تنظیمی عبارت است از فرایند های درونی ،بیرونی (در تعامل با محیط)که فرد را قادر می سازد فعالیت های هدفمند خود را در هر زمان و در هر شرایط از محیط زندگی هدایت کند.خود تنظیمی شامل تعدیل فکر ،احساس ،رفتار و توجه از طریق استفاده از مکانیزم های خاص و امکانات حمایتی محیط بیرون می باشد.از دیدگاه درمانی ،خودتنظیمی فرایندی است که فرد از طریق آن یاد می گیرد رفتار خود را تعدیل کند که جهت آن لازم است :

۱- مهارت های لازم برای موقعیت های دشوار را تمرین کند.

۲- از توانایی هاو ضعف های خود ،  ارزیابی داشته باشد.

۳- اهدافی را که قصد تغییر آن را دارند تعیین کند.

 

۸- مهار تهای مدیریت خلق

  • افکار منفی را شناسایی کنید.
  • در گفتگو با خود از عبارات مثبت در جهت سازگاری بیشتر استفاده کنید.
  • با افکار منفی مقابله کنید.
  • از آرام سازی و روش های مدیریت استرس استفاده کنید.
  • برنامه ریزی مناسب جهت موقعیت های پر خطرداشته باشید.

 

۹- مهارتهای ارتباطی و جلب حمایت همسر

  • بهبود بخشیدن مهارتهای ارتباطی خود
  • دادن و گرفتن پسخوراندهای سازنده
  • گفتگو با همسر
  • حمایت یکدیگر در زمان ایجاد مشکل
  • استفاده از روش های حل مسئله
  • گسترش ارتباطات شاد و لذت بخش

برگرفته از تحقیقات و مقاله

زهرا مرتضوی

مریم درخشان

Write a Reply or Comment