اردیبهشت ۲۱ ۱۳۹۷ ۰دیدگاه
Happy father and son enjoying themselves

چرا باید سالمندان را درک کنیم ؟

سالمندان حامیان پویایی ، بالندگی و جوانی جمعیت

مراحل زندگی انسان

از تولد تا یک ماهگی ← مرحله نوزادی

از یک ماهگی تا سن ۱۲ سالگی ← مرحله کودکی

سنین تا بلوغ ← دوران نوجوانی

دوران بلوغ و شکوفایی آن (حدود ۲ سال)

سنین حدود ۲۶ یا ۲۸ سالگی ← دوران جوانی

تا حدود ۴۰ سالگی ← دوران میانسالی

از ۴۰ تا ۶۰ سالگی ← سنین بزرگسالی

از ۶۰ سالگی به بعد ← سن کهولت و پیری

 

سالمندی

  • یک فرآیند زیست شناختی مشترک برای تمامی موجودات زنده است.
  • از زمان تولد شروع می شود و نمیتوان آن را متوقف یا معکوس نمود.
  • با مراقبت صحیح می توان فرآیند سالمندی را به تاخیر انداخت.
  • از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
  • اغلب افراد ۶۰ سال یا بالاتر(یا ۶۵ سالگی و بالاتر)به عنوان سالمندتلقی می شوند.

 

گروه های سالمند

۱- سالمندان جوان(Young-old)–محدوده سنی ۷۵-۶۰ سالگی- از نظر جسمی فعال و از نظر ذهنی هوشیار

۲- سالمندان پیر (old-old)- بالاتر از ۷۵ سال- از نظر جسمی شکننده و دارای انواع اختلالات جسمی و روانی

 

تغییرات استخوانی در دوران سالمندی

  • استخوانها فشردگی خود را از دست داده و شکننده می شوند (استئوپوروز)
  • استئوپروز در زنها پس از یائسگی شایعتر است.
  • با افزایش سن کاهش کلسیم ازاستخوان بسیاربیشتر از ذخیره کلسیم تازه می باشد.
  • با یک فشار مختصر ممکن است استخوانها شکسته شوند.
  • استخوانهای شکسته به آسانی بهبود نمی یابند.

 

تغییرات عضلانی در دوران سالمندی

  • عضلات به تدریج دچار لاغری و ضعف می شوند.
  • عضلات مسئول حرکات سریع بیشترین آسیب را می بینند (عضلات اسکلتی)
  • کاهش عملکرد قلب، کلیه و … بوجود می آید.
  • فونکسیون کلیه در یک فرد ۷۰ ساله حدود ۳۰ درصد کاهش می یابد.
  • عضلات مسئول کارهای جسمی سنگین کمتر تحت تاثیر قرار می گیرند.

 

تغییرات چربی در دوران سالمندی

  • ذخیره چربی در قسمت پایین شکم، باسن و قسمتهای بالای ران شایع است.
  • کاهش فعالیت و عدم کاهش غذای مصرفی سبب افزایش چربی بدن می شود.
  • پاها لاغرتر با تنه گرد و وزن ثابت (توزیع مجدد چربی در بدن)
  • فقدان چربی زیر جلدی ← ظاهر تکیده+عضلات لاغر
  • پوست ← خشک خارش

 

تغییرات آب بدن در دوران سالمندی

درصد طبیعی آب بدن                        درصد آب بدن در دوران پیری

دوران جنینی ۹۰% وزن بدن                مرد ۶۵ ساله ۶۰% وزن بدن

دوران نوزادی ۸۰% وزن بدن              مرد ۸۰-۷۰ ساله ۵۵% وزن بدن

دوران بلوغ ۷۰% وزن بدن                 زن ۸۰-۷۰ ساله ۵۰% وزن بدن

  • افراد سالمند کمتر احساس تشنگی می کنند و کمتر آب می نوشند بنابراین به سادگی دچار کم آبی می شوند که خطرناک است.
  • در دوران سالمندی آب بدن به شدت کاهش می یابد.

 

حفظ تندرستی سالمندان

  • چون پیر شدن قابل اجتناب نیست، بنابراین باید با کمی مراقبت و احتیاط از بسیاری از ناتوانی ها جلوگیری یا آنها را به تعویق انداخت.
  • مراقبتها باید از میانسالی (دهه پنجم زندگی) شروع شود چرا که میانسالان فعلی سالمندان آینده خواهند بود.

 

پیشگیری از حوادث در سالمندان

  • عدم توانایی حرکات سریع و سرگیجه از علل عمده حوادث در سالمندان می باشد.
  • شکستگی استخوان پاها و لگن شایع و از دلایل عمده ناتوانی در سالمندان می باشد.
  • ۷۵ درصد حوادث در منزل یا حوالی آن رخ می دهند که شایعترین نوع حادثه افتادن می باشد.

 

اقدامات حفظ تندرستی نسبی در افراد سالمند

  • انجام فعالیتهای روزمره زندگی (D.L) در ساعات مشخص و منظم برای حفظ نظم ریتم بیولوژیک بدن
  • داشتن یک برنامه خواب منظم (خوابیدن در ساعات منظم + عدم مصرف قرصهای خواب آور و …)
  • حفظ بهداشت فردی (استحمام روزانه، بهداشت دهان و دندان و …)
  • حفظ حرکات طبیعی روده ها (رژیم غذایی حاوی فیبر، داشتن فعالیت و ورزش و …)
  • حفظ فعالیتهای اجتماعی (حفظ بهداشت روانی، مشارکت در امور اجتماعی و…)
  • اقدامات بهداشتی و پیشگیری کننده (کنترل منظم فشارخون، وزن بدن، معاینات دوره ای و …)
  • دقت و احتیاط در دریافت داروها (عدم مصرف خودسرانه، کمک گرفتن از افراد حرفه ای و…)

 

پیام های بهداشتی برای سالمندان

۱- فعالیت های روزمره حفظ شوند و اجتناب از نشستن و خوابیدن طولانی

۲- انجام پیاده روی و اجتناب از تمرینات سنگین و ورزشی

۳- رژیم غذایی مناسب و متناسب با فعالیتهای فیزیکی

۴- کنترل چاقی با رژیم غذایی و ورزش

۵- خواب شبانه بدون استفاده از قرص

۶- رعایت بهداشت فردی (استحمام روزانه و استفاده کمتر از صابون)

۷- اجتناب از یبوست با تمرینات ورزشی و برنامه منظم اجابت مزاج

۸- اجتناب از تنهایی و خستگی و داشتن فعالیت اجتماعی

۹- درمان و مراقبت صحیح از بیماریها

۱۰- دریافت معاینات بطور مکرر

۱۱- اجتناب از هوای بسیار سرد و بسیار گرم

۱۲- دقت لازم در زمان عبور از پله ها

۱۳- روشنایی کافی محیط

۱۴- اجتناب از انجام حرکات سریع

۱۵- دقت در راه رفتن روی فرشها و قالیچه ها

۱۶- در صورت افتادن حتماً با پزشک مشورت شود.

۱۷- احتیاط در عبور از عرض خیابان

۱۸- مصرف داروها با مشاوره پزشک

۱۹- کمک گرفتن از اعضاء خانواده برای مصرف صحیح دارو

۲۰- استفاده از دارو فقط در موارد ضرورت

۲۱- مصرف مایعات فراوان ورژیم غذایی متناسب(ماهی، میوه، سبزیجات،کم نمک و …)

 

بیماریها واختلالات شایع در افراد سالمند

  • هیپرتانسیون
  • بیماری های قلبی
  • حوادث عروقی مغز
  • دیابت
  • سرطان
  • بیماریهای تنفسی
  • بی اختیاری ادراری
  • اختلال در بینایی و نابینایی
  • ناشنوایی و کم شنوایی
  • اختلالات حرکتی (آرتریت، آرتروز و …)
  • اختلالات روانی
  • اختلالات دهان و دندان

 

اهمیت تغذیه در دوره سالمندی

  • جهت حفظ سلامت بدن
  • پیشگیری از بیماری ها
  • تقویت قدرت روحی و جسمی
  • سوء تغذیه منجر به کم اشتهایی و این خود سبب خستگی، ضعف، فراموشی و ناراحتی های عصبی می گردد
  • اضافه وزن، پوکی استخوان، فشار خون بالا، چربی و قند خون از مشکلاتی هستند که تغذیه صحیح یکی از راه های کنترل آنهاست که در صورت کنترل نکردن بیماری هایی مانند سکته قلبی و مغزی و سرطان ها بیشتر می شود

با یک برنامه غذایی صحیح می توان خطر ابتلا به بسیاری بیماری ها را کاهش داد

 

برگرفته از مقاله سرکارخانم 

مهنازطباخان

کارشناس پرستاری

Write a Reply or Comment